Loading...

Linux / Linux Operating System & Bash Scripting
Linux

Linux Operating System & Bash Scripting

Salim Rana
مامۆستا

b1n0x41

پۆل

Linux

دوایین نوێکردنەوە

Fri, 22 May 2026

دەربارەی کۆرس

بۆچی پێویسته‌ ئیمه‌ شاره‌زابین له‌ (لینۆكس) چونكه‌ زۆربه‌ی كۆمپانیاگه‌وره‌ كانی حیهان و كڵاوده‌كان لینۆكس به‌كار ده‌هێنن چه‌ند گرینگه‌ تۆ شاره‌زابیت له‌ (ویندۆز) ئه‌وه‌نده‌ش گرینگه‌ لینوکس تەنها سیستەمێکی کارپێکردن نییە؛ دەروازەیە بۆ تێگەیشتن لە بڕبڕەی پشتی تەکنەلۆژیای مۆدێرن.

 

گرنگی لینۆكس

داواکاری زۆر: لینوکس زیاتر لە 90%ی سێرڤەرەکانی جیهان پێك ده‌هێنیت ، لەوانە ئەوانەی کە کۆمپانیا زەبەلاحەکانی تەکنەلۆژیای وەک گووگڵ و ئەمازۆن و فەیسبووک بەکاردەهێنن.

هەلی کار: ڕۆڵەکانی وەک بەڕێوەبەری سیستەم، ئەندازیاری DevOps و شیکارکەری ئاسایشی ئەلیکترۆنی زۆرجار پێویستیان بە شارەزایی لینوکس هەیە.

بڕوانامە: بەدەستهێنانی بڕوانامە وەک بڕوانامەی پەیمانگای پیشەیی لینوکس (LPIC) كه‌ ناسراوه‌ به‌ Linux Professional Institute یان ئەندازیاری بڕوانامەدار لە Red Hat (RHCE) دەتوانێت بە شێوەیەکی بەرچاو توانای دامەزراندنت بەرز بکاتەوە.

كڵاوده‌كان: زۆربه‌ی كڵاوده‌كانی جیهان وه‌ك AWS و Google Cloud و Microsoft Azure. لینۆكس به‌كار ده‌هێنن

له‌ بواری هاكردن و ئاسایشی ئەلیکترۆنی: ئامراز و دابەشکردنەکانی وەک Kali Linux و Parrot OS زۆر گرنگن بۆ هاککردنی ئەخلاقی تۆ بته‌ویت بیته‌ ئه‌م جیهانه‌ ده‌بیت شاره‌زای ته‌واوت له‌ كار پێكه‌ری لینۆكس هه‌بیت.

 

Linux Operating System

1- باس لەوە دەکەین کە Linux چییە؟
2- چەن جۆری هەیە و جۆرەکان چین؟
3- باس لە Debian based و Fedora based.
4- باس لە ڕێگاکانی بەکارهێنانی Linux و ئینستاڵ کردنی بە شێوازی WSL و Vmware و داگرتنی Ubuntu و Kali linux.
5- باس لە ئیشکردنی OS و Linux بە شێوەیەکی سادە وە باس لە Directory بنچینەیەکانی Linux و سوودیان چییە؟
6- شێوازی ناونانی Device و Hard و ناسینەوەی پارتیشنەکان.
7- ناساندنی Desktop environment .
8- داگرتنی Debian و بەکارهێنانی لە VMware .
9- داگرتنی Fedora و بەکارهێنانی لە VMware.
10- باس لە شێڵ و چۆن کاردەکات و جیاوازیان چییە؟
11- چۆن بزانین چی شێڵێک بەکار ئەهێنێت وە چۆنیەتی گۆڕینی شێڵ.
12- باس لە Text editor vim و مۆدەکانی چۆنیەتی بەکارهێنانی بە شێوەیەکی پێشکەوتوو وە دۆزینەوەی نوسین لە  فایلێک و گۆڕینی و هەندێک شتی گرنگی تر.
14- باسێک لە text editor nano و بەکارهێنانی بە شێوەیەکی پێشکەوتوو.
15- باس لە permission یان بڵێین دەسەڵات یاخود مۆڵەت کە File و Directory یەکان هەیانە و تێگەیشتن لە کۆدەکانی و  گۆڕینی و هەندێک نموونە.
16- باسکردنی return code یان بڵێین exit code کە ئەتوانیت بە ئاسانی لە پرۆسێسەکەی کۆتای تێبگەیت .
17- تێگەیشتن لە پڕۆسێسەکانی و وەستاندنی و دەستکاری کردنی .
18- باسکردنی ئەو کۆماندانەی کە کار لەگەڵ بەکارهێنەرەکان ئەکات وەک زیادکردنی بەکارهێنەر و سڕینەوەی بەکارهێنەر و ناسینەوەی user id و group id و سوودیان و زیاد کردن و سڕینەوەی گروپ و ....
19- زانینی ئەو سێرڤایسانەی کە کار ئەکەن و خود کارکردن و وەستاندنیان.
20- باس کردن لە هەندێک کۆماندی networking

21- باسکردنی دوو سێرڤایس xrdp و ssh.
22- زانینی runlevel و سوودیان و گۆڕینیان.
23- باسکردنی grep بەشێوازێکی قووڵ
24- باسکردنی sed بەشێوەیەکی پێشکەوتوو
25- باس کردن لە repository و سوودی و install کردنی پاکێجێک بە ڕێگای dpkg و داگرتنی فایل لە تێرمیناڵەوە
26- دەستکاری کردن و گۆڕینی ڕووکاری linux

27- لەم وانەیەدا باس لە درووستکردنی partition دەکرێت وە چۆن hard partition دەکرێت.
28- ئەم وانەیە باس لە install کردنی هەندێک پڕۆگرام دەکات

 

Bash Scripting

 

گرنگی bash script وه‌ك زمانێكی پرۆگرامینگ زۆر گرینگه‌ بۆ دووباره‌ كردنه‌وه‌ی سكریپته‌كان و كردنیان به‌ ئۆتۆماتیكی به‌ تایبه‌ت له‌ بواری هاكینك ئه‌توانی سوودی زۆری لێ وه‌ر بگریت


باسکردنی bash script و چۆنیەتی نووسین و شێوازی کۆمێنت و بەکارهێنانی و دروست کردن و بەکارهێنانی variable
درووست کردنی و بەکارهێنانی array و بەکارهێنانی argument و سوودی و ڕەن کردنی کۆماند لە سکریپتەوە.
وەرگرتنی داتا لە کیبۆردەوە و وەستاندنی سکریپتەکە بۆ ماوەیەکی کاتی و هێما بیرکاری و ژمێریاریەکان.
بەکارهێنان و دروستکردنی ئەگەرێک و چەند ئەگەرێک و سوود بینین لێیان .
باس لە لووپ و شێوازی نووسین و تێگەیشتن لێیان.
کارکردن لەگەڵ سترینگ و هەندێک کرداری پێویست.
باسکردن لە function و سوود و بەکارهێنانی

پروگرامی کۆرس

1
5m 52s 

WSL
7m 40s 
VMwarew
15m 37s 

How linux work and linux directory
15m 6s 

debian
11m 30s 

fedora
9m 36s 

basic command
21m 28s 

Linux Shell
7m 26s 

VIM
14m 29s 

nano
15m 59s 

permission
24m 56s 

more commands
26m 6s 

operators
21m 8s 

processes
26m 25s 

Users
20m 32s 

sudoers, passwd, shadow
15m 10s 

systemctl
10m 48s 

some network command
31m 43s 

xrdp,ssh,wall,write,users
15m 34s 

runlevel, init, telinit, shutdown
30m 9s 

grep
19m 18s 

sed
17m 29s 

repository, dpkg, wget
10m 30s 

Customize your linux
39m 12s 

creating partitions
16m 47s 

additional video
36m 38s 

1
14m 39s 

2
13m 40s 

3
19m 44s 

4
21m 7s 

5
7m 42s 

6
31m 43s 

7
19m 17s 

8
15m 27s 

end
18m 52s 
30,000
تایبەتمەندی ئەم کۆرسە
وانەکان 35
ماوە 10h 49m 19s
ماوەی کارایی 360